Συνέντευξη: ΤΑΣΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ: Όταν η αστυνομική δράση είναι το πρόσχημα για να μιλήσουμε για σοβαρά κοινωνικά θέματα

Ο Τάσος Αναστασιάδης, μετά το ντεμπούτο του με το «Πίσω από τις Σκιές» (εκδόσεις Νίκα), επιστρέφει με την «Τελευταία Προσευχή», τη δεύτερη περιπέτεια του Υπαστυνόμου Σαρρή! 

(Συνέντευξη στην Αγγελική Ζούμπου)

Τάσο, σε καλωσορίζουμε για άλλη μια φορά στα ΒΙΒΛΙΟγραφικά. Πώς γεννήθηκε η ιδέα για τη δεύτερη υπόθεση του υπαστυνόμου Σαρρή;

Καλώς σας βρήκα! Ο υπαστυνόμος Νίκος Σαρρής είναι ένας επίμονος χαρακτήρας και ολίγον τι ξεροκέφαλος. Με την ολοκλήρωση του πρώτου μου βιβλίου με τίτλο «Πίσω από τις σκιές», ήταν δεδομένο πως δεν θα με άφηνε σε ησυχία. Η πηγαία ανάγκη του να δίνει λύσεις σε δύσκολες υποθέσεις και ν’ αποδίδει δικαιοσύνη δεν είναι κάτι που μπορεί να ελέγξει. Κι επομένως από τη στιγμή που αποφάσισα να του δώσω ανθρώπινη υπόσταση και δύσκολο χαρακτήρα, είμαι αναγκασμένος να τον ακολουθώ.

Η ιδέα για την δεύτερη υπόθεση του Νίκου Σαρρή και το καινούργιο μου βιβλίο με τίτλο «Τελευταία προσευχή» ήρθε μέσα από ένα τραγικό γεγονός που συγκλόνισε ολόκληρη τη χώρα. Ήταν κάπου στις αρχές Φεβρουαρίου του 2022, λίγες ημέρες μετά την άδικη δολοφονία ενός 19χρονου παιδιού, του Άλκη Καμπανού. Δεν είναι κάτι που εύκολα κάποιος δέχεται, όμως για εμάς που αγαπάμε το μυστήριο, η συνειδητοποίηση ότι η δολοφονία ίσως να εμπεριέχει και κάτι μεταφυσικό δημιουργεί περίεργες δονήσεις στον εγκέφαλό μας. Δεν μπορώ να δώσω περισσότερες πληροφορίες γιατί θα αποκαλυφθεί ένα σημαντικό κομμάτι της πλοκής, όμως μπορεί κάποιος να ψάξει στο διαδίκτυο με την ημερομηνία που έγινε η δολοφονία.

Θα είχα βέβαια τη χαρά να το συζητήσω με οποιονδήποτε αναγνώστη ολοκληρώσει την Τελευταία Προσευχή. Τα social μου είναι ανοιχτά και προσπαθώ να απαντώ σε όλους.   

Ήρθε φυσικά ο ήρωας του δεύτερου βιβλίου σου να είναι ο ίδιος με του πρώτου; Πώς ήταν η συγγραφή του βιβλίου με έναν βασικό χαρακτήρα που είχες ήδη δομήσει για το πρώτο σου μυθιστόρημα;

Όπως ήδη έχω αναφέρει, ο υπαστυνόμος Νίκος Σαρρής δημιουργήθηκε με βάρος στα ανθρώπινα χαρακτηριστικά του. Δεν δίνει ευφάνταστες λύσεις όπως ο Σέρλοκ Χόλμς, ούτε διαθέτει την ευφυία της Μις Μαρπλ και του Πουαρό. Είναι ένας κλειστός χαρακτήρας, σκληρός με τον εαυτό του, παλεύει με τους εσωτερικούς του δαίμονες και διακατέχεται από το ένστικτό της δικαιοσύνης. Δεν φοβάται να τσαλακωθεί για να φέρει εις πέρας μια υπόθεση. Παρ’ όλα αυτά είναι όργανο της τάξης και γνωρίζει ότι οι παρατυπίες μερικές φορές πληρώνονται. Το είδαμε στο πρώτο μου βιβλίο, το ίδιο αντιμετωπίζει και στη δεύτερη ιστορία.

Πέρα από αυτόν, προσπαθώ πάντα να δώσω πρωταγωνιστικό ή καθοριστικό ρόλο για την έκβαση της υπόθεσης και σε άλλους χαρακτήρες του βιβλίου. Και στην «Τελευταία Προσευχή» νομίζω πως το κατάφερα ακόμη καλύτερα, καθώς παρακολουθούμε και τα υπόλοιπα μέλη του Τμήματος Δίωξης Εγκλημάτων κατά Ζωής σε ιδιαίτερα ενεργό ρόλο. 

«Στο δεύτερο βιβλίο μου θίγω ένα κοινωνικό θέμα που ξεκίνησε να αποκαλύπτεται στα τέλη του ’60 και πήρε τεράστιες διαστάσεις στη δεκαετία του ’90».

Ποια ήταν η αρχική έμπνευση για την "Τελευταία Προσευχή" και πώς εργάστηκες για να τη μετουσιώσεις σε ολοκληρωμένη πλοκή;

Η αστυνομική υπόθεση αποτελεί το αλατοπίπερο που θα δώσει εκείνη την ιδιαίτερη ατμόσφαιρα σ’ ένα βιβλίο. Είναι τα στοιχεία που θα κεντρίσουν το ενδιαφέρον γύρω από ένα μυστήριο και η ομίχλη που κρύβει επιμελώς άλλα, κοινωνικά συνήθως, θέματα. Το crime fiction, όπως είναι ο επίσημος αγγλικός όρος της μυθοπλασίας εγκλήματος, δημιουργεί συμβάσεις με άλλα λογοτεχνικά είδη, που είτε παίζουν καθοριστικό ρόλο στην υπόθεση είτε επηρεάζουν την υποπλοκή. Με αυτή τη λογική θα μπορούσε να είναι ερωτικό μυθιστόρημα, ιστορικό μυθιστόρημα, κοινωνικό μυθιστόρημα, φαντασίας κ.ο.κ. Προσωπικά επιλέγω κάποιο κοινωνικό θέμα μείζονος σημασίας και προσπαθώ να το περιπλέξω με την αστυνομική υπόθεση που έχω δημιουργήσει. Όσο περισσότερο ερευνήσει ο συγγραφέας αυτό το κομμάτι που έχει επιλέξει να θίξει, τόσο πιο πετυχημένο θα είναι θεωρώ και το έργο του. Στο συγκεκριμένο βιβλίο θίγω ένα κοινωνικό θέμα που ξεκίνησε να αποκαλύπτεται στα τέλη του ’60 και πήρε τεράστιες διαστάσεις στη δεκαετία του ’90.

«Στα σκοτεινά σοκάκια, αυτά που ο επισκέπτης δεν μπορεί να γνωρίζει, διαδραματίζονται οι πιο σκληρές και αληθινές ιστορίες».

Η "Τελευταία Προσευχή" αγγίζει κοινωνικά θέματα που πονάνε, ιδίως επειδή σχετίζονται με παιδιά. Όντας ο ίδιος ως γονιός, πώς βίωσες τη συγγραφή του βιβλίου απ' αυτή την άποψη;

Από τη στιγμή που γίνεται γονιός αλλάζουν τα πάντα μέσα σου. Η σκέψη σου, οι αντιδράσεις σου, οι αντοχές σου… Είναι και ο λόγος πλέον που δυσκολεύομαι να δω ταινίες που έχουν να κάνουν με τον Β’ ΠΠ. Νιώθεις το στομάχι σου να δένεται κόμπος. Όσοι φυσικά έχουν μέσα τους ανθρώπινα συναισθήματα, γιατί τα τελευταία χρόνια, αν πάρω ως παράδειγμα τα δεκάδες περιστατικά που έχουν έρθει στο φως, φαίνεται πως η ανθρώπινη ζωή έχει χάσει την αξία της.

Στην «Τελευταία Προσευχή» επικεντρώθηκα στην έρευνά μου και αποφάσισα να μην μεταφέρω τα πολύ σκληρά κομμάτια της ιστορίας. Αυτό που ήθελα περισσότερο ήταν να μάθω για την υπόθεση, ώστε να προσπαθήσω να νιώσω έστω και λίγο από τον πόνο αυτών των ανθρώπων και να τον μεταφέρω στο χαρτί.

Αγαπάς τη Θεσσαλονίκη κι αυτό είναι προφανές στα γραπτά σου. Θα μπορούσες να αφήσεις μια ιστορία σε κάποια άλλη πόλη ή ακόμα και σε άλλη χώρα;

Ναι, γιατί όχι. Όμως όταν το αποφασίσω να το κάνω θα πρέπει να είμαι σίγουρος ότι γνωρίζω καλά τα σκοτεινά σοκάκια της, αυτά τα οποία ο επισκέπτης δεν μπορεί να γνωρίζει. Εκεί διαδραματίζονται οι πιο σκληρές και αληθινές ιστορίες.

«Στο πρώτο μου βιβλίο ήταν σαν να γνώριζα χρόνια τους χαρακτήρες μου».

Οι άνθρωποι που συναντάς στην καθημερινότητα σου δίνουν έμπνευση ή ιδέες για το στήσιμο των χαρακτήρων σου; Αν ναι, γίνεται συνειδητά (π.χ. κρατάς σημειώσεις όταν κάτι σου τραβήξει την προσοχή) ή ασυνείδητα και πιθανώς το συνειδητοποιείς αργότερα, διαβάζοντας το κείμενο σου;

Μου αρέσει να παρατηρώ τους ανθρώπους. Να ανιχνεύω πίσω από μια τους κίνηση, έναν μορφασμό ή μια αντίδραση τα βαθύτερα επίπεδα του χαρακτήρα τους. Αυτά που όλοι προσπαθούμε να αποκρύψουμε γνωρίζοντας πως είναι προτιμότερο να παραμείνουν κρυφά. Δεν μπορώ να πω πως γίνεται συνειδητά ή ασυνείδητα, αλλά είναι ένας ασφαλής τρόπος να δημιουργήσεις καθημερινούς ήρωες που όλοι έχουμε συναντήσει στον στενό οικογενειακό μας κύκλο, στο εργασιακό περιβάλλον, στη γειτονιά, στην πόλη, στο χωριό μας. Στο πρώτο μου βιβλίο ήταν πολύ πιο έντονη αυτή η αποτύπωση πραγματικών χαρακτήρων. Ήταν σαν να τους γνώριζα χρόνια.

Είσαι επαγγελματίας, σύζυγος, πατέρας. Πώς ενσωματώνεις τη συγγραφή στην καθημερινότητά σου; Νιώθεις ότι χρειάζεται να θυσιάσεις πράγματα για να μπορέσεις να γράψεις;

Δεν θα πω ψέματα. Οι ώρες που μπορώ να αφιερώσω είναι περιορισμένες και υπάρχουν διαστήματα που είναι σχεδόν αδύνατο να ξεκλέψω λίγο χρόνο. Όταν όμως η εσωτερική ανάγκη με πιέζει, θα βρω τον χρόνο και τον τρόπο να γράψω. Ομολογώ πως δεν είμαι από τους συγγραφείς που θα ασχοληθούν με αυστηρό πρόγραμμα, όμως παρακολουθώ τις εξελίξεις στον χώρο του βιβλίου, διαβάζω καθημερινά και είμαι ενεργό μέλος σε λέσχη αστυνομικής λογοτεχνίας στην πόλη μου.

Πώς βλέπεις τις εξελίξεις της τεχνητής νοημοσύνης σε σχέση με τη συγγραφή; Πώς πιστεύεις ότι θα επηρεάσουν το μέλλον του βιβλίου;

Όταν όλα επιλέγονται με κριτήριο το χρήμα και την ευκολία, τότε κάτι μου λέει πως δεν μπορούμε να το αποφύγουμε. Καλώς σε κάποιες περιπτώσεις, κακώς σε πολλές άλλες, ο άνθρωπος θα αντικατασταθεί από αυτό που λέμε έξυπνη τεχνολογία. Κι όσο πιο έξυπνη γίνεται αυτή, τόσο πιο χαζός γίνεται ο άνθρωπος. Το AI έχει προγραμματιστεί για να μαθαίνει και να εξελίσσεται μόνο του με ταχύτατους ρυθμούς. Δεν νομίζω πως μπορούμε να το σταματήσουμε. Όσον αφορά το βιβλίο, ήδη έχουν κυκλοφορήσει κείμενα και βιβλία φτιαγμένα αποκλειστικά από τεχνητή νοημοσύνη. Οι νεότερες γενιές θα το αποδέχονται όλο και πιο εύκολα, μιας και οι καταστάσεις και η κοινωνία έτσι όπως λειτουργούν μας αποστειρώνουν ως είδος από συναισθηματισμούς. Συγνώμη εάν ακούγομαι κάπως απαισιόδοξος, αλλά μπορούμε να δούμε πως οι αλλαγές στην κοινωνία και την καθημερινότητά μας έρχονται ταχύτατα.

Το επόμενο βιβλίο σου θα είναι και πάλι μια περιπέτεια του Σαρρή; Μπορείς να μας πεις λίγα λόγια;

Έχω ήδη ξεκινήσει να γράφω το επόμενο βιβλίο μου, αν και είναι ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Όσον αφορά την υπόθεση, θα είναι μια ιστορία θρίλερ και μυστηρίου με βασικό χαρακτήρα έναν άνδρα που προσπαθεί να ορθοποδήσει έπειτα από έναν κατεστραμμένο γάμο. Συμπρωταγωνιστής και συνοδοιπόρος σ’ αυτή την ιστορία θα είναι ένας άλλος αγαπημένος χαρακτήρας από το «Πίσω από τις σκιές». Δεν αποκλείεται, βέβαια, ο υπαστυνόμος Σαρρής να κάνει μια εμφάνιση ως δευτερεύων χαρακτήρας, καθώς αποτελεί ένα alter ego μου και το εκμεταλλεύεται με κάθε τρόπο.

Τάσο, σε ευχαριστούμε κι ευχόμαστε καλή επιτυχία σε κάθε σου εγχείρημα!

Βρείτε τα βιβλία του Τάσου εδώ.