BOOK REVIEW: Η ΝΥΧΤΑ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ, ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΚΑΡΥΔΑΚΗ, ΑΠΟ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ

Η νύχτα των ονομάτων, του Σπύρου Καρυδάκη

Μια γυναίκα σε έναν κόσμο αντρικό...

[…] - Κάπου στα βουνά υπάρχει ένα μυστικό στρατόπεδο. Εκεί μια συμμορία παράξενων νεαρών, απογοητευμένων από τον πολιτισμό μας, ασκείται στις θεωρούμενες ως αντρικές αρετές: οπλογνωσία κι οπλοχρησία, πίστη, αφοσίωση σε ιδανικά, φιλία, αλληλοβοήθεια, εντιμότητα, ομαδική ζωή, κοινότητα αγαθών, γενναιότητα, αυτοθυσία. Πιστεύουν πως η ζωή του άντρα καταξιώνεται μόνο μέσ' από τον πόλεμο. Θα πάτε και θα γίνετε μέλος αυτής της ομάδας.- Μα εγώ είμαι γυναίκα!- Αυτό, ελπίζω ότι θα το ξεπεράσετε... […] *

(Της Γιώτας Βασιλείου)

Με αυτά τα λόγια για κατευόδιο, η νεαρή δημοσιογράφος παίρνει το «φύλλο πορείας» της από τον διευθυντή της, προκειμένου να παρεισφρήσει στα άδυτα μιας μικρής ομάδας αντρών, οι οποίοι έχουν δημιουργήσει μιαν αντρική, ας την πούμε, σέκτα κι έχουν απομακρυνθεί από τα εγκόσμια, προκειμένου να αφοσιωθούν σε αυτά που οι ίδιοι χαρακτηρίζουν ως «αντρικές αρετές». Οι αρετές αυτές είναι η γνώση και η χρήση των όπλων, η γενναιότητα, η φιλία, η αυτοθυσία κτλ.

Αν και αριθμητικά ελάχιστοι, μόλις δώδεκα άτομα, οι νεαροί άντρες, απογοητευμένοι από την ζωή τους, έχουν στήσει τη δική τους μικρή κοινωνία πάνω σε ένα βουνό. Με μόνο «όπλο» την αποφασιστικότητά της και την δεινότητά της στη σκοποβολή, η δημοσιογράφος καταφέρνει να γίνει δεκτή στην ομάδα των 12**, αν και όχι απολύτως αποδεκτή, τουλάχιστον στην αρχή, με το ψευδώνυμο Σαπφώ**. Με τον καιρό να τρέχει και με τη Σαπφώ να καταφέρνει να επιβιώσει στις πολύ σκληρές αυτές συνθήκες αλλά και να περνάει όλα τα στάδια της εκπαίδευσής της, ακόμα και οι πιο σκεπτικοί σύντροφοί της, αρχίζουν να την αποδέχονται και να ανοίγονται απέναντί της. Εννοείται βέβαια, ότι ως διπλή πράκτορας, η Σαπφώ διατηρεί επικοινωνία με τον εργοδότη της στην Αθήνα, στον οποίο μεταφέρει τα δρώμενα του «στρατοπέδου».

Οι ήρωες του βιβλίου, είναι πολύ στιβαροί και μεστοί, με τον αρχηγό της μικρής ομάδας, τον «Καπετάνιο» να ξεχωρίζει αισθητά. Κάθε φορά που γίνεται αναφορά στο όνομά του, μοιάζει λες και δονείται ο χώρος από την παρουσία του. Πραγματικά πολύ επιβλητική φιγούρα. Εξίσου ισχυρή προσωπικότητα έχει κι ο υπαρχηγός της ομάδας, ο «Λοχίας» κι ακολουθούν ένας Εβραίος αναρχικός κι ένας πρώην ζιγκολό. Όλοι τους παραβατικά στοιχεία στην εγκόσμια ζωή τους.

Η γλώσσα που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας παραμένει κι εδώ, ωμή, σκληρή και «βρώμικη» αλλά πάντοτε ποιητική, ατακαδόρικη και αξιοπρόσεκτη. Εννοείται βέβαια ότι δεν λείπουν οι παλαιικές λέξεις και εκφράσεις, οι αλληγορίες, οι μεταφορές, τα αποφθέγματα και τα λογοπαίγνια, που τόσο αγαπώ στην γραφή του κύριου Καρυδάκη.

Οι περιγραφές μερικές φορές αγγίζουν τολμώ να πω την τελειότητα, όπως τη στιγμή που η Σαπφώ περπατά στο άγριο δάσος μαζί με έναν από τους άντρες, ή όταν μιλάει για τη νύχτα και το διάστικτο από αστέρια, ουρανό. Η φύση, γνωστή μεγάλη αγάπη του συγγραφέα, έχει τον κύριο λόγω στις περιγραφές του. Ξεπροβάλει καθάρια και χειμαρρώδης, πίσω από τις λέξεις και κυριολεκτικά απογειώνει το κείμενο!

Αντίθετα με το προαναφερόμενο κομμάτι, ένιωσα ότι σε σχέση με τους λόγους που στήθηκε όλη αυτή η ιστορία, το «στρατόπεδο» κι η ομάδα των 12 κτλ, κάπου υπήρξε κάποιο κενό. Δεν με έπεισε. Γενικότερα και το λέω βασιζόμενη και σε άλλα κείμενα που έχω διαβάσει του ίδιου, ο κος Καρυδάκης διακατέχεται από μια «αντίσταση κατά της αρχής». Θεωρώ λοιπόν ότι όσο όμορφα υπερβολικός ήταν στην περιγραφή της φύσης και της ζωής των ανθρώπων σε αυτή, άλλο τόσο υπερβολικός αλλά όχι όμορφα, ήταν στο κομμάτι που αφορούσε τον εκδότη και τον διευθυντή της Σαπφούς αλλά και γενικότερα σε ό,τι αφορά στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα. Οι μορφές των δύο ηλικιωμένων αντρών παρουσιάζονται σε μορφή γκραβούρας του μεσαίωνα. Σκοτεινές σκληρές γραμμές, που σχηματίζουν ένα πρόσωπο. Δεν έχουν σε καμιά περίπτωση την πλαστικότητα των 12 νεαρών και της κοπέλας.

Τέλος, θα ήθελα να σχολιάσω το εξώφυλλο το οποίο για μένα δεν ταιριάζει καθόλου με το περιεχόμενο. Αν και φαινομενικά, θα μπορούσε η κοπέλα της φωτογραφίας να είναι η Σαπφώ, προσωπικά την βρήκα άκυρη και άστοχη. Αγόρασα το βιβλίο στα τυφλά, χωρίς καν να διαβάσω το οπισθόφυλλο, βασιζόμενη μόνο στο γεγονός ότι το έχει γράψει ο κος Καρυδάκης και όχι στο εξώφυλλό του. Ευτυχώς δηλαδή.

Αυτά για μένα ήταν οι μεγαλύτερες αδυναμίες του βιβλίου. Ωστόσο, «Η νύχτα των ονομάτων» αν και όχι το καλύτερο του κυρίου Καρυδάκη» είναι για μένα ένα από τα πιο ενδιαφέροντα βιβλία που έχω διαβάσει ποτέ. Σας το προτείνω εφόσον έχετε την υπομονή και τη συγκέντρωση που χρειάζεται ένα τέτοιο πόνημα.

Καλές αναγνώσεις!

*Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου
** Άξιο σχολιασμού και σημειολογικής σημασίας, το νούμερο της επιλογής των 12 αντρών πάνω στο βουνό και της μιας γυναίκας η οποία κατορθώνει με τερτίπια να εισχωρήσει στα άδυτα της μυστικής τους ομάδας.