Book Review: ΣΚΙΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΟΡΟΣ, του ΑΓΓΕΛΟΥ ΧΑΡΙΑΤΗ, από εκδόσεις ΚΥΦΑΝΤΑ

 

(Της Γιώτας Βασιλείου)

Πώς περιγράφεις με τόση αλήθεια έναν τόπο που δεν έχεις δει ποτέ; Ρωτήστε τον Άγγελο Χαριάτη που το κατάφερε με απόλυτη επιτυχία! Το Σκιές πάνω από το Όρος είναι η απόδειξη πως όταν η έρευνα, η φαντασία και το ταλέντο συνεργάζονται, τα σύνορα της εμπειρίας εξαφανίζονται.

Ο Ιούλιος Φέρτης, συνταξιούχος ιδιωτικός ερευνητής, αφήνει πίσω του την Αθήνα και ανεβαίνει στο Άγιον Όρος ύστερα από ένα όραμα της νεκρής γυναίκας του. Εκεί, στη σιωπή των μοναστηριών και μέσα σε ένα σκηνικό που ανασαίνει μυστήριο και λιτότητα, ξεδιπλώνεται μια σειρά φόνων μοναχών.

Το έγκλημα είναι η αφετηρία, όχι ο προορισμός.

Ο Άγγελος έχει στήσει ένα αστυνομικό με λογοτεχνικό DNA· ένα μυθιστόρημα που χρησιμοποιεί το μυστήριο ως πρόσχημα για να μιλήσει για τη συνείδηση, την πίστη, τη μοναξιά και τη λύτρωση.

Ο Ιούλιος δεν είναι ήρωας της δράσης αλλά της εσωτερικότητας. Κουβαλάει την κούραση μιας ζωής και την ψύχραιμη ματιά εκείνου που έχει δει αρκετά για να μη χρειάζεται να αποδείξει τίποτα. Η γραφή του Χαριάτη τον ακολουθεί με ρυθμό μετρημένο, ώριμο, σχεδόν μουσικό. Κι όμως, εκεί που περιμένεις πως η αφήγηση θα μείνει στη γήινη πλευρά της λογικής, εκείνος την απογειώνει.

Η ατμόσφαιρα του Όρους δεν είναι απλώς πιστευτή· είναι σχεδόν βιωματική. Οι περιγραφές των μοναστηριών, η γεύση της προσευχής, ο ήχος της καμπάνας, το φως που αλλάζει μες στη μέρα – όλα δοσμένα με ακρίβεια που σε κάνει να ορκίζεσαι πως ο συγγραφέας έχει μείνει μήνες εκεί. Κι όμως όχι. Όλο αυτό είναι προϊόν έρευνας, παρατήρησης και βαθιάς ενσυναίσθησης. Το αποτέλεσμα είναι ένα μυθιστόρημα που σέβεται τον τόπο, χωρίς να τον εξιδανικεύει· που κοιτάζει τη θρησκεία χωρίς να γίνεται διδακτικό· που αγγίζει τη μεταφυσική χωρίς να χάνει την αφηγηματική του γείωση.

Η ιστορία προχωρά ήρεμα, σχεδόν τελετουργικά, αλλά με τέτοια εσωτερική ένταση που δεν αφήνει στιγμή για αποστασιοποίηση. Δεν υπάρχει βιασύνη, υπάρχει ρυθμός, σιωπή, ανάσα. Κάθε κεφάλαιο μοιάζει με ανάβαση, κάθε αποκάλυψη, με κάθαρση.

Ο Άγγελος καταφέρνει να παντρέψει την πλοκή με το στοχασμό, τη δράση με τη σιωπή. Και το κάνει χωρίς ίχνος επιτήδευσης. Το τέλος έρχεται με εκείνη την αίσθηση πληρότητας που σου αφήνει πάντα μια καλή ανάγνωση. Μια ανάγνωση που σε έκανε κι ένωσε πολλά και όμορφα πράγματα.

Αν αυτό το βιβλίο είχε ήχο, θα ήταν ένα χαμηλό ψαλμωδικό μοτίβο, με λωρίδες κοσμικού φωτός να τρυπώνουν ανάμεσα στις μελωδίες. Και αν είχε μυρωδιά, θα ήταν λιβάνι και νοτισμένο χώμα.

Να το διαβάσετε. Θα το βρείτε εδώ.